سبد خرید شما خالی است 
بیماری پاروو در سگ ها
بیماری پاروو در سگها؛ یکی از کشندهترین بیماریهای ویروسی تولهسگها
بیماری پاروو (Canine Parvovirus یا CPV) یکی از مهمترین و خطرناکترین بیماریهای ویروسی سگهاست که سالانه جان هزاران تولهسگ را در سراسر جهان میگیرد. این بیماری بسیار مسری بوده و در صورت عدم درمان، میزان مرگومیر آن میتواند به بیش از ۹۰ درصد برسد.
خوشبختانه با تشخیص سریع، درمان حمایتی مناسب و واکسیناسیون صحیح، شانس زنده ماندن بسیاری از مبتلایان به بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد افزایش مییابد.
عامل بیماری
عامل بیماری ویروس Canine Parvovirus Type 2 (CPV-2) است؛ ویروسی کوچک، بدون پوشش (Non-enveloped) و دارای DNA تکرشتهای که مقاومت بسیار بالایی در محیط دارد.
این ویروس در دهه ۱۹۷۰ شناسایی شد و امروزه سه سویه اصلی آن شامل:
- CPV-2a
- CPV-2b
- CPV-2c
در سراسر جهان در گردش هستند. خوشبختانه واکسنهای موجود در برابر هر سه سویه محافظت مناسبی ایجاد میکنند.
چرا پاروو اینقدر خطرناک است؟
برخلاف بسیاری از ویروسها، پاروو سلولهایی را هدف قرار میدهد که سرعت تقسیم بالایی دارند؛ از جمله:
- سلولهای روده باریک (Crypt Cells)
- مغز استخوان
- بافتهای لنفاوی
- در تولههای بسیار کوچک، سلولهای عضله قلب
به همین دلیل بیماری تنها باعث اسهال نمیشود، بلکه سیستم ایمنی را نیز به شدت تضعیف کرده و زمینه را برای سپتیسمی (عفونت خونی)، شوک و مرگ فراهم میکند.
نحوه انتقال بیماری
ویروس عمدتاً از طریق تماس دهانی یا بینی با مدفوع سگ آلوده منتقل میشود.
اما نکته مهم این است که:
- کفش افراد
- لباس
- دست انسان
- ظرف غذا
- قفس
- خاک
- چمن
- کلینیک دامپزشکی
- پارک سگها
همگی میتوانند ناقل ویروس باشند.
ویروس پاروو مقاومت فوقالعادهای دارد و بسته به شرایط محیطی ممکن است ماهها تا حتی بیش از یک سال در محیط زنده بماند. بسیاری از مواد ضدعفونیکننده معمولی نیز قادر به از بین بردن آن نیستند.
کدام سگها بیشتر در معرض خطر هستند؟
بیشترین خطر مربوط به:
- تولههای ۶ هفته تا ۶ ماه
- سگهای واکسینه نشده
- سگهایی که برنامه واکسیناسیون ناقص دارند
- سگهای پناهگاهی
- سگهای دارای انگل روده
- حیوانات دچار سوءتغذیه یا استرس
برخی نژادها نیز حساسیت بیشتری نشان دادهاند، از جمله:
- روتوایلر
- دوبرمن
- ژرمن شپرد
- پیت بول
- انگلیش اسپرینگر اسپانیل
دوره نهفتگی بیماری
پس از ورود ویروس، معمولاً بین ۳ تا ۷ روز طول میکشد تا علائم ظاهر شوند؛ اگرچه در برخی موارد این بازه میتواند بین ۲ تا ۱۴ روز متغیر باشد. در این مدت حیوان ممکن است بدون علامت، ویروس را دفع کند.
علائم بیماری
اولین علائم معمولاً شامل:
- بیحالی
- بیاشتهایی
- تب
سپس در مدت کوتاهی موارد زیر ظاهر میشوند:
- استفراغ شدید
- اسهال آبکی
- اسهال خونی
- کمآبی شدید
- درد شکم
- کاهش وزن سریع
- رنگپریدگی لثهها
- ضعف شدید
در موارد پیشرفته:
- شوک
- افت قند خون
- سپتیسمی
- مرگ
رخ میدهد.
تشخیص
دامپزشکان معمولاً بر اساس:
- سن حیوان
- وضعیت واکسیناسیون
- علائم بالینی
به بیماری مشکوک میشوند.
برای تأیید از روشهای زیر استفاده میشود:
- تست سریع آنتیژن مدفوع (ELISA) که در قالب کیت های آماده در بازار موجود اند.
- PCR
- آزمایش خون (کاهش شدید گلبول سفید)
- بررسی الکترولیتها
- بیوشیمی خون
تستهای سریع دقت بالایی دارند اما در روزهای ابتدایی بیماری یا بلافاصله پس از واکسیناسیون ممکن است نتایج کاذب ایجاد شود.
درمان
هیچ داروی ضدویروس اختصاصی که بتواند ویروس پاروو را از بین ببرد وجود ندارد؛ بنابراین درمان بر پایه مراقبت حمایتی است.
مهمترین اقدامات عبارتاند از:
- سرمدرمانی
- اصلاح الکترولیتها
- کنترل استفراغ
- کنترل درد
- آنتیبیوتیک برای جلوگیری از عفونت ثانویه
- تغذیه زودهنگام روده
- کنترل قند خون
- تزریق پلاسمای خون در برخی بیماران
- استفاده از آنتیبادی مونوکلونال ضد پاروو در برخی مراکز درمانی
مطالعات جدید نشان دادهاند که درمان زودهنگام با آنتیبادیهای مونوکلونال میتواند مرگومیر را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
پیشآگهی
اگر درمان انجام نشود:
بیش از ۹۰ درصد تولهها ممکن است تلف شوند.
اما در صورت بستری و درمان کامل:
- میزان بقا معمولاً بیش از ۹۰ درصد است.
- حتی در درمانهای سرپایی انتخابشده نیز حدود ۸۰ درصد موفقیت گزارش شده است.
پیشگیری؛ مهمتر از درمان
واکسیناسیون همچنان مؤثرترین راه پیشگیری است.
برنامه استاندارد معمولاً شامل:
- شروع واکسن از ۶ تا ۸ هفتگی
- تکرار هر ۲ تا ۴ هفته
- ادامه تا حداقل ۱۶ هفتگی (در مناطق پرخطر تا ۱۸–۲۰ هفتگی)
- یادآور در یکسالگی
- سپس هر سه سال یکبار
در کنار واکسیناسیون، رعایت بهداشت محیط و جلوگیری از تماس تولههای واکسینهنشده با سگهای ناشناس اهمیت زیادی دارد.
ضدعفونی محیط
به دلیل مقاومت بالای ویروس، ضدعفونی معمولی کافی نیست.
مواد مؤثر عبارتاند از:
- محلول وایتکس (هیپوکلریت سدیم) با رقت مناسب
- پراکسید هیدروژن شتابیافته
- پتاسیم پرکسیمونوسولفات
پیش از ضدعفونی، حذف کامل مواد آلی مانند مدفوع و استفراغ ضروری است؛ زیرا این مواد اثر ضدعفونیکننده را کاهش میدهند.
جمعبندی
پاروو یکی از جدیترین بیماریهای ویروسی سگهاست که بهویژه تولهسگهای واکسینهنشده را تهدید میکند. این بیماری با تخریب شدید سلولهای روده و سیستم ایمنی، موجب اسهال خونی، کمآبی، عفونتهای ثانویه و در موارد شدید مرگ میشود. با وجود نبود درمان ضدویروسی اختصاصی، تشخیص سریع، مراقبت حمایتی استاندارد و واکسیناسیون منظم میتوانند احتمال بهبودی را به میزان قابل توجهی افزایش دهند و از بروز بیماری در بیشتر موارد جلوگیری کنند.
